Angst

Tekenen van angst kunnen we opdelen in drie groepen: lichamelijke klachten, verandering in gevoel en denken (psychisch) en veranderingen in gedrag.

• Lichamelijke klachten: hartkloppingen, zweten, trillen of beven, duizeligheid, versnelde ademhaling, een droge mond, gespannen spieren, buikpijn, hoofdpijn, slaapproblemen, minder zin in eten.
• Verandering in gevoel en denken: moeite hebben met concentreren, je snel zorgen maken, veel nadenken over wat mis kan gaan (piekeren), snel boos of prikkelbaar zijn, je zenuwachtig of gespannen voelen.
• Gedragsmatige kenmerken: bang zijn voor bepaalde plekken of situaties , je doet bepaalde dingen steeds opnieuw om je rustig te voelen (zoals controleren of het gas uit is, of kijken of de deur op slot is).

Angstproblemen zijn wereldwijd de meest voorkomende psychische problemen. Meer dan 301 miljoen mensen hebben een angststoornis. 29 procent van de Nederlanders krijgt ooit in het leven een angststoornis. Meer dan 1 op de 4 mensen. Vrouwen krijgen vaker een angststoornis dan mannen. (Bron: World Health Organisation, Trimbos-Instituut).

Er zijn verschillende vormen van angst. Dat is te zien op het plaatje hierboven. Hier zie je dat angst kan verschillen van lichte klachten tot een angststoornis. Hoe ernstiger de klachten, hoe groter de invloed op je leven. In het plaatje zie je voorbeelden van klachten die je kunt ervaren en voorbeelden van mogelijke oorzaken. Angst kan bij iedereen anders zijn, dus het kan zijn dat jouw klachten er anders uit zien. Angst is pas een probleem als het niet meer vanzelf weggaat. Hierna geven we nog wat meer uitleg bij het plaatje.

Gezonde spanning
Iedereen is weleens bang, dat noemen we gezonde spanning. Het duurt meestal maar kort, op zijn hoogst 1 dag.
Vaak komt het doordat je iets gaat doen wat je niet zo vaak doet. Bijvoorbeeld naar de tandarts of het geven van een presentatie. Je kunt je dan extra alert voelen. Je hartslag is bijvoorbeeld hoger dan normaal of je bent sneller boos. Alle klachten die bij angst horen kun je voelen.
Wat kun je doen? Je hoeft niks te doen, dit gaat vanzelf weer over als de activiteit geweest is.

Lichte angst
Iedereen voelt zich weleens onrustig, dat is lichte angst. Het duurt meestal een paar dagen tot enkele weken. Je kunt je dan zenuwachtig voelen, een hogere hartslag hebben of veel nadenken over wat er mis kan gaan. Dit zijn normale dingen om te voelen. Het kan komen doordat je druk bent op je werk, of je veel gepland hebt in je agenda. 
Wat kun je doen? Probeer rustig te blijven en geef jezelf tijd om te ontspannen. Vaak helpt dit al genoeg.

Aanhoudende angst
Aanhoudende angst duurt langer, meestal weken of maanden. Je blijft je onrustig voelen, je slaapt slecht, en je eet bijvoorbeeld slecht. Soms doe je dingen niet meer, omdat je bang bent dat je angst erger wordt.
Wat kun je doen? Het is goed om hulp te zoeken bij een huisarts als de angst blijft. Zij kunnen je verder helpen. Samen kijk je dan wat er nodig is. Zie ook ondersteuning.

Angststoornis
Bij een angststoornis is de angst erg sterk en duurt het lang. Het kan zo erg zijn dat je paniekaanvallen krijgt. Je voelt dan alleen nog maar angst. Of je blijft dingen herhalen, zoals je handen wassen om je rustiger te voelen.
Wat kun je doen? Het is belangrijk om hulp te zoeken bij een huisarts of psycholoog. Zij kunnen je helpen om met de angst om te gaan.

Er zijn meerdere soorten angststoornissen. Hier lees je enkele voorbeelden:

Dwangstoornis
Je hebt steeds opnieuw gedachten of je moet dingen herhalen, zoals vaak je handen wassen of iets blijven controleren. Dit doe je om je rustiger te voelen.

Paniekstoornis
Je krijgt soms plotseling een aanval van hevige angst. Dat heet een paniekaanval. Je kunt hierdoor situaties gaan vermijden, zoals reizen met het openbaar vervoer.

Specifieke fobie
Je bent erg bang voor één bepaald ding of situatie. Bijvoorbeeld voor spinnen, hoogtes of autorijden.

Piekerstoornis (ook: gegeneraliseerde angststoornis)
Je maakt je steeds zorgen over gewone dingen, ook als daar geen duidelijke reden voor is.

Sociale angststoornis
Je voelt je angstig in situaties met andere mensen. Bijvoorbeeld bij praten in een groep of iets presenteren.

Hieronder lees je wat kan helpen bij angst, je kunt zelf kijken wat goed bij je past.

Oefenen met wat je spannend vindt
Je kunt stap voor stap oefenen met situaties die je eng vindt. Dit heet exposure. Zo leer je dat je het wél aankan en krijg je meer zelfvertrouwen.

Ontspanning en ademhaling
Als je angstig bent, ga je vaak sneller ademen. Rustig en diep ademhalen helpt om je lichaam en hoofd weer rustig te maken. Je hartslag daalt en je voelt je rustiger.

Je gedachten onderzoeken
Angst komt vaak door gedachten die niet kloppen of te negatief zijn. Door na te denken over wat je precies denkt, kun je leren deze gedachten te veranderen. Dat geeft meer rust.

Leren leven met angst – ACT
Bij Acceptance & Commitment Therapy (ACT) leer je omgaan met angst. Je ziet angst dan als iets dat bij het leven hoort. Je leert omgaan met je angst, zonder dat die jouw leven bepaalt.

Heb je veel last van angst, en merk je dat je je normale leven niet meer kunt leven door je angst? Blijf er niet alleen mee rondlopen. Praat met je huisarts. Die kan met je meedenken en je eventueel doorverwijzen naar de juiste ondersteuning.

Als je anoniem wilt praten over je angst, of die van iemand anders, kun je contact opnemen met de MIND Hulplijn of de Hulplijn van de Angst, Dwang en Fobie Stichting.

Wat kun je doen bij MIND?

• Emailservice aandacht voor angst
  MIND biedt een speciale e-mailservice aan. Je ontvangt tien dagen lang om de dag een e-mail met informatie en advies over angst.
• Flyer aanvragen
  MIND heeft een flyer met handige tips over het omgaan met angstklachten. Je kunt deze  gratis aanvragen via hun website, via deze link.
• Informatie op de website
  Op de website van MIND vind je uitgebreide informatie over angststoornissen.

Wat biedt de Angst, Dwang en Fobie Stichting?
Ze bieden informatie, ervaringsverhalen en een plek waar je in contact kunt komen met anderen die hetzelfde doormaken.

• Website van de ADF Stichting: Zij zijn er om jou te ondersteunen.

Mindfulness-oefeningen
Op de website van het Radboudumc kun je verschillende mindfulness-oefeningen vinden, zoals bodyscans, ademhalingsoefeningen en oefeningen in zelfcompassie.
Je kunt ook apps gebruiken, zoals ‘Insight Timer’ en ‘VGZ Mindfulness Coach’, die verschillende oefeningen aanbieden.